Makine çalışmaya başlayınca evin sigortası atıyorsa, ilk refleks sigortayı tekrar kaldırmak olur. Oysa sigorta bir arıza değildir; devrede tehlikeli bir durum oluştuğu için sistemi koruyan bir emniyet elemanıdır. Tekrar tekrar kaldırmak, asıl sorunu büyütmekten başka işe yaramaz.
İyi haber şu: hangi sigortanın attığı ve çevrimin hangi anında attığı, arızanın yerini büyük ölçüde daraltır. Bu yazıda o ayrımı adım adım kuruyoruz.
Önce hangi sigortanın attığına bakın
Sigorta kutunuzda genellikle iki tip eleman vardır ve ikisi tamamen farklı şeyler söyler.
Kaçak akım rölesi (hayat koruma)
Genelde daha büyük, üzerinde test düğmesi olan şalter. Bu atıyorsa elektrik, olması gereken yolun dışına — genellikle gövdeye veya suya — kaçıyor demektir. En ciddi sinyal budur.
Otomatik sigorta (W otomat)
Tek hat için olan küçük şalter. Bu atıyorsa hatta kapasitesinin üzerinde akım çekiliyordur: kısa devre ya da aşırı yük.
Sadece o priz grubu ölüyorsa
Sigorta atmadan sadece priz gidiyorsa sorun çoğu zaman prizin kendisinde, klemensinde veya uzatma kablosundadır.
Çevrimin hangi anında atıyor?
Zamanlama, arızalı parçayı bulmanın en hızlı yoludur. Aşağıdaki tablo sahada en sık karşılaştığımız eşleşmeleri özetliyor.
| Ne zaman atıyor | En olası neden | Hangi cihazlarda sık |
|---|---|---|
| Fişi takar takmaz | Kısa devre veya gövdeye tam temas | Her cihaz |
| Program başlar başlamaz | Su alma valfi veya pompa sargısı | Çamaşır ve bulaşık makinesi |
| Su ısınmaya başlayınca | Rezistans delinmiş, suya kaçak yapıyor | Çamaşır, bulaşık, kurutma |
| Sıkma / yüksek devirde | Motor sargısı veya karbon fırça bölgesi | Çamaşır makinesi |
| Isınma devreye girince | Fırın rezistansı veya bağlantı ucu | Fırın, ankastre |
| Rastgele, düzensiz | Nemli ortam, oksitlenmiş klemens, fare teması | Balkon ve kiler cihazları |
Özellikle “su ısınırken atıyor” tablosu çok tipiktir: rezistansın içindeki direnç teli, dış kılıfı delerek suya temas eder. Cihaz o ana kadar sorunsuz çalışır, ısıtma devreye girdiği saniyede kaçak akım rölesi düşer.
Kendiniz yapabileceğiniz üç kontrol
- Tek tek deneyin. Şüphelendiğiniz cihazın fişini çekip sigortayı kaldırın. Ev normal çalışıyorsa suçlu bulunmuştur.
- Uzatma kablosunu aradan çıkarın. Beyaz eşya, çoklu priz veya ince kesitli uzatma kablosuyla beslenmemelidir. Birçok “arıza” aslında ısınan bir uzatma kablosudur.
- Priz ve arka bölgeyi gözle kontrol edin. Kararma, yanık kokusu, erime izi varsa cihazı çalıştırmayın.
Buradan sonrası teknisyen işi
Rezistans, motor sargısı, pompa ve elektronik kart ölçümleri şebeke gerilimi altında yapılır. Multimetreyle yalıtım direnci ölçmek, kartı beslemeden ayırmak ve kaçağın gövdeye mi nötre mi olduğunu ayırt etmek deneyim ister. Bu noktadan sonra denemeye devam etmek, sağlam parçaları da riske atar.
Keçiören ve Etlik bölgesinde çalışıyorsanız, arızanın hangi cihazda olduğunu belirledikten sonra ilgili servis sayfasından yerinde arıza tespiti talep edebilirsiniz.
Sigorta atmaya devam ediyorsa cihazı çalıştırmayın
Kaçak akım rölesi düşüyorsa bu bir konfor sorunu değil, güvenlik sorunudur. Arıza tespitini yerinde yapalım.
Sıkça sorulan sorular
Sigortayı kaldırınca cihaz çalışıyor, sonra yine atıyor. Devam edebilir miyim?
Hayır. Kaçak akım rölesi tekrar tekrar düşüyorsa devrede süregelen bir kaçak var demektir. Cihazı kullanmayı sürdürmek hem yangın hem çarpılma riski taşır.
Sadece bu cihazda atıyor, diğerlerinde atmıyor. Tesisat sağlam mıdır?
Büyük ihtimalle evet, sorun cihazdadır. Yine de aynı hat üzerinde birden fazla yüksek güçlü cihaz varsa hattın kesiti de değerlendirilmelidir.
Yeni aldığım cihaz sigorta attırıyor, arızalı mı geldi?
Her zaman değil. Yeni cihazlarda en sık sebep, montajda su bağlantısından gelen nemin klemens bölgesine ulaşması ya da uygun olmayan priz beslemesidir. Kurulumun kontrol edilmesi gerekir.
Sigorta atınca elektronik kart bozulur mu?
Doğrudan atma işlemi karta zarar vermez; kartı bozan şey genellikle kaçağa sebep olan asıl arıza ve tekrarlanan ani kesintilerdir.
Arıza devam ediyorsa teknisyen çağırın
Kendi kontrolleriniz sonuç vermediyse cihazı zorlamayın. Keçiören genelinde aynı gün servis veriyoruz; arıza tespiti ücretsizdir.